W artykule Jakie rośliny pomagają zwalczać smog w domu omówione zostaną najskuteczniejsze sposoby wykorzystania domowej zieleniny do redukcji zanieczyszczeń powietrza.
Źródła zanieczyszczeń i rola zieleni w oczyszczaniu powietrza
Codzienne spalanie paliw, używanie urządzeń grzewczych i emisja spalin z transportu komunikacyjnego przyczyniają się do powstawania smogu, który przedostaje się do wnętrz budynków przez nieszczelne okna, drzwi oraz wentylację. Gromadzące się w domu cząstki PM2.5, PM10, lotne związki organiczne (LZO) i benzen negatywnie wpływają na zdrowie mieszkańców, powodując podrażnienia dróg oddechowych, bóle głowy, alergie, a w dłuższej perspektywie choroby sercowo-naczyniowe.
Interesującym rozwiązaniem problemu jest zastosowanie roślin, które dzięki procesom fitoremediacja i fitooczyszczanie mogą absorbować toksyny. Organiczne związki przez liście i korzenie trafiają do systemu biologicznego rośliny, gdzie są rozkładane do mniej szkodliwych form.
Mechanizmy działania roślin
- Fotosynteza i produkcja chlorofilu – rośliny wykorzystują dwutlenek węgla i światło, a przy okazji usuwają z powietrza niektóre związki chemiczne.
- Adsorpcja na powierzchni liści – drobiny zanieczyszczeń osiadają na wosku i włoskach liści, skąd są spłukiwane podczas podlewania.
- Przepływ powietrza wokół roślin – przyspiesza procesy naturalnej cyrkulacji i wymiany gazowej.
- Regulacja wilgotnośći – parowanie wody wpływa na zmniejszenie wysychania błony śluzowej dróg oddechowych mieszkańców.
Najbardziej efektywne gatunki roślin do walki ze smogiem
Poniższy przegląd uwzględnia rośliny łatwe w uprawie, dobrze znoszące warunki domowe i wykazujące wysoką zdolność do usuwania zanieczyszczeń.
1. Skrzydłokwiat (Spathiphyllum)
Skrzydłokwiat to popularny gatunek, często polecany do salonów i biur. Jego duże, lśniące liście pochłaniają lzo (lotne związki organiczne) takie jak formaldehyd, benzen i trójchloroetylen. Skrzydłokwiat wspomaga także regulację wilgotności, co poprawia komfort oddychania.
2. Zielistka Sternberga (Chlorophytum comosum)
Znana jako popularna rośliny wisząca, zielistka doskonale sprawdza się w pomieszczeniach narażonych na pyły i spaliny. Wydajnie usuwa formaldehyd i ksylen, jest odporna na zaniedbania i szybki wzrost.
3. Bluszcz pospolity (Hedera helix)
Bluszcz preferuje miejsca z rozproszonym światłem, dzięki czemu może być uprawiany nawet w słabo oświetlonych łazienkach. Jest jednym z najlepszych filtrów usuwających benzen i toluen. Należy jednak pamiętać o przycinaniu, aby nie zdominował przestrzeni wewnętrznej.
4. Paproć bostońska (Nephrolepis exaltata)
Paproć bostońska charakteryzuje się dużą powierzchnią liści, co przekłada się na zwiększoną efektywność w usuwaniu pyłów i LZO. Ponadto, jej gęsta struktura liści-fili dapat poprawić mikroklimat wnętrza.
5. Dracena (Dracaena marginata)
Dracena to wytrzymała rośliny, która rośnie w formie pnia z wąskimi liśćmi. Jest skuteczna w absorpcji ksylenów, trójchloroetylenu i formaldehydu. Dobrze znosi suche powietrze, co sprawia, że można ją stosować w pomieszczeniach ogrzewanych.
6. Fikus benjamina (Ficus benjamina)
Fikus benjamina może osiągnąć spore rozmiary, co pozwala mu zatrzymywać większe ilości pyłów. Wykazuje zdolność do odfiltrowywania lotnych związków organicznych i poprawia ogólne oczyszczanie powietrza.
7. Anturium (Anthurium andraeanum)
Anturium nie tylko ozdabia wnętrza efektownymi kwiatami, lecz także skutecznie eliminuje amoniak, ksylol i toluen. Preferuje wyższą wilgotność, dlatego warto ustawić je w kuchni lub łazience.
Porady praktyczne i pielęgnacja roślin
Aby maksymalnie wykorzystać potencjał filtrujący roślin, warto zwrócić uwagę na kilka aspektów uprawy:
- Światło: Większość gatunków preferuje jasne, rozproszone światło. Unikaj bezpośredniego nasłonecznienia, które może prowadzić do poparzeń liści.
- Podlewanie: Rośliny powinny być podlewane regularnie, ale nie nadmiernie. Przesuszenie i zastoiska wody w doniczce obniżają zdolność absorpcji zanieczyszczeń.
- Nawożenie: Stosuj nawozy organiczne co 4–6 tygodni, aby wspomóc rozwój systemu korzeniowego i zwiększyć efektywność usuwania toksyn.
- Czyszczenie liści: Regularnie przecieraj liście wilgotną ściereczką, by usunąć osiadłe cząstki pyłów i polepszyć kontakt między gazami a powierzchnią liści.
- Wymiana powietrza: Mimo obecności roślin warto wietrzyć pomieszczenia, zwłaszcza gdy na zewnątrz stężenie smogu spada, by uzupełnić zasoby tlenu.
- Kontrola szkodników: Doniczki i podłoże można opryskiwać naturalnymi preparatami (np. roztworem mydła potasowego), aby uniknąć szkodników, które obniżają kondycję roślin.
Wybór odpowiedniej liczby roślin
Zalecana ilość to co najmniej 1 roślina na 10 m² powierzchni, jednak większa liczba zapewnia lepszy efekt oczyszczania. W pomieszczeniach o podwyższonym stężeniu zanieczyszczeń warto rozmieścić rośliny w miejscach newralgicznych: przy biurku, w strefie wypoczynku i obok źródeł ciepła.
Korzyści zdrowotne i estetyczne
Obok integralnego wpływu na jakość powietrza, rośliny zwiększają poziom tlenu, redukują stres, poprawiają nastrój i przyczyniają się do poczucia bliskości z naturą. Ich obecność może także zwiększyć produktywność i kreatywność osób przebywających w zielonych wnętrzach.
